روند درمان واژینیسم یا واژینیسموس با پیچیدگیهای خاص خود رو به رو است. از طرفی، پروسه درمان نیازمند تصحیح باورهای غلطی است که طی سالیان دراز در ناخودآگاه شخص شکل گرفته و از طرف دیگر، شخص میبایست با انجام تمرینات فیزیکی مداوم، با اسپاسم عضلات مبارزه کند. بهترین راه برای پاک کردن باورهای غلط، بالا بردن آگاهی خود درباره مسائل جنسی و پرهیز از خود سانسوری است. یک عامل مهم و بازدارنده درمان، اضطراب است. پیش بینی درد در هنگام نزدیکی منجر به اضطراب میشود، اضطراب حاصل شده نیز، تمرکز و آرامش مورد نیاز برای غلبه بر اسپاسم عضلات را از بین برده و در نتیجه ، شخص به دلیل انقباض عضلات، دچار درد و سوزش غیر قابل تحمل میشود. یکی از مواردی که باعث کاهش اضطراب در زمان نزدیکی میشود، تنفس صحیح است که تاثیر چشمگیری بر بازگشتن آرامش به شخص دارد.
حضور روانشناسی توانمند در کنار شخص و حمایت اطرافیان نقش مهمی در درمان ایفا میکند. متأسفانه اکثر متخصصین زنان در ایران، برخورد درستی با این موضوع ندارند، معمولا برخورد متخصصین زنان با این مساله اینگونه است که “تحمل کن، اولش یکم درد داره،…” . حالت دیگر این است که پزشک بدون توجه به پایه و اساس مشکل، بیمار را تشویق به عمل جراحی برای برداشتن پرده یا گشاد نمودن مهبل میکند، که متأسفانه جلوی اسپاسم عضلات را نمیگیرد و مشکل شخص به قوت خود باقی میماند. یک روش جدید درمان (به جز روان درمانی و فیزیوتراپی که منجر به درمان میشوند)، تزریق بوتاکس است که البته هنوز به عنوان یک روش صد در صد مفید و بدون تاثیرات جانبی برای واژینیسم ثبت نشده است.
مراجعه به روانشناس، بالا بردن آگاهی جنسی، غلبه بر اضطراب و انجام تمرینات زیر میتوانند منجر به درمان کامل شوند.
دو تمرین مهم انبساط و انقباض مهبل و استفاده از ديلاتاتور:
۱- تمرين مداوم انبساط و انقباض مهبل: این تمرین ( Kegel exercises ) معمولا به زنان حامله تجویز میشود. عضلاتی که باید منقبض کنید، همان عضلاتی هستند که در هنگام ادرار کردن، انقباض اونها باعث قطع ادرار میشه. باید عضلات برای چند ثانیه منقبض و سپس رها یا شل شوند. دفعات اول میتونید این کار رو در هنگام دفع ادرار انجام بدید تا مطمئن شوید که عضلات درستی رو منقبض میکنید نه سایر عضلات شکمی رو. بعد از اینکه از درست انجام دادن تمرین مطمئن شدید، دیگه اون رو در دستشویی انجام ندید. این تمرین رو هر بار که در طول روز یادتون اومد انجام بدید، هر بار ۲۰ انقباض. این تمرین رو میتونید در هنگام صحبت با تلفن یا تماشای تلویزیون یا هر زمان دیگه ای انجام بدید. فراموش نکنید که بعد از هر بار انقباض، عضلات را برای چند ثانیه شل کنید.
۲- استفاده از ديلاتاتور:در ایران دیلاتور موجود نیست. و برخی از دکترها به همین دلیل، استفاده از چیزی شبیه به اون رو تجویز میکنند. اما نگران نباشید. انگشتها به چند دلیل که در ادامه میاد، بهتر از دیلاتور عمل میکنند. پس، بعد از چند روز که تمرین انبساط و انقباض رو مرتبا انجام دادید، تلاش کنید که یک انگشتتون رو وارد واژن کنید. در ابتدا ممکنه این کار باعث سوزش بشه ، اما نا امید نشید، با تمرین مداوم، میتونید این کار رو انجام بدید. به مرور زمان تلاش کنید دو انگشت و سپس سه انگشت رو وارد واژن کنید. برای این تمرین ناخنهاتون رو بگیرید و از ژل مناسب روان کننده ( lubricant ) استفاده کنید (از پزشکتون بخواهید که ژل رو توی نسخه براتون بنویسه). انگشتها باید تا عمق ۵ الی ۶ سانتیمتر وارد واژن شوند. همچنین سعی کنید انگشتها را برای مدتی مثلا ۳۰ دقیقه در واژن نگاه دارید ، به این ترتیب عضلات واژن ورزیده خواهند شد.
به چند دلیل، این تمرین رو انجام بدید: شما میتونید انقباض و انبساط عضلات رو دور انگشتها حس کنید و مطمئن بشید که عضلات درستی رو منقبض و منبسط میکنید. همچنین با این تمرین میتونید به وجود جسمی خارجی در واژن عادت کنید. انگشتها به این دلیل وسیلهٔ خوبی برای این تمرین هستند که در صورت احساس کوچکترین درد یا سوزش میتونید اونها رو به راحتی خارج کنید. بسیاری از خانمها این تمرین رو در وان حمام انجام میدهند چرا که آب به صورت یک روان کنندهٔ طبیعی، به اونها کمک میکنه.
در صورت امکان ، این تمرین رو هر روز انجام بدید. اگر بعضی روزها تعداد انگشت کمتری رو -در مقایسه با سایر روزها- میتوانستید وارد کنید، نا امید نشوید، این کاملا نرماله. اگر هم دیدید که نمیتونید انگشتها رو به اندازهٔ کافی وارد کنید، تمرین انقباض رو باز هم انجام بدید. وقتی عضلات رو شل کنید میتوانید انگشتها را تا عمق بیشتری در واژن وارد کنید. [تعداد زیادی از مبتلایان به واژینیسم قادر به لمس سطوح خارجی واژن نیستند، به این ترتیب فرو کردن انگشت و ادامه تمرین منتفی میشود. اولین مرحله برای این افراد تمرین لمس سطوح خارجی است. حتی میتوانند این کار را با استفاده از بیحس کننده استفاده کنند. بعد از مدتی که این مشکل برطرف شد، به تدریج تلاش کنند تا انگشتشان را وارد واژن کنند و به مرور مراحل بالا را اجرا نمایند.]
منبع: جامعه متخصصین زنان و زایمان کانادا
